Ik ben altijd degene die vertrekt

Gisteren lag ik op een houten bankje in een wellnesscentrum. Een Letse berkenmassage. Hete stoom, berkenbladeren die tegen je rug slaan, de geur van hout en hars. Het is precies zo overweldigend als het klinkt, en precies zo fijn.

Terwijl ik daar lag, moest ik denken aan een vriend van me. Hij is een paar maanden geleden met zijn vrouw naar de Baltische staten verhuisd. Letland, om precies te zijn. De berkenmassage als trigger, denk ik. Hout, stoom, koude landen.

Ik snap niet helemaal waarom hij is gegaan.

Of, nou ja. Ik snap het wel. Ik snap het beter dan ik zou willen.

Het patroon

Ik ben zelf meerdere keren uit Nederland vertrokken. Andere landen, andere steden, andere levens. Soms vanwege werk, soms vanwege iets wat ik niet goed kon benoemen. Een drang. Iets wat zei: hier niet. Ergens anders.

Achteraf herken ik het als een soort vluchtgedrag. Niet het dramatische soort. Niet voor de politie of schulden. Meer het stille soort. Het gevoel dat als je maar ver genoeg weg gaat, de dingen die je dwarszitten niet meekomen.

Spoiler: ze komen mee. Ze zitten in je koffer. Ze slapen naast je in het vliegtuig.

Waarom ik terugkwam

Ik ben een Nederlander. Dat klinkt als een dooddoener, maar het is het niet.

Ik gedij in fris weer. Ik word gelukkig van grijze luchten en fietspaden en het gevoel dat je 's ochtends je jas dichtritst tegen de wind. Ik houd van de manier waarop dit land in elkaar zit. Dat het werkt. Dat je belasting betaalt en daar iets voor terugkrijgt. Dat je niet hoeft na te denken over of de ambulance komt, of het water schoon is, of je kind naar school kan.

Ik paste niet bij warme landen. Ik dacht van wel. Ik heb er lang genoeg rondgelopen om er zeker van te zijn dat ik er niet thuishoor.

Het duurde even, maar op een gegeven moment stopte ik met vertrekken. Niet omdat het niet meer trok. Maar omdat ik begreep dat de drang om te gaan niet betekende dat ik ergens anders moest zijn. Het betekende dat er iets was waar ik niet naar wilde kijken.

Dus bleef ik. En keek.

De vriend

Ik mis hem gewoon. Ik zou hem liever hier hebben, op een terras in de stad, klagend over het weer.

Misschien is Letland precies wat hij nodig heeft. Mensen zijn verschillend, en niet elke verhuizing is vluchtgedrag. Soms past een plek gewoon beter.

Maar als hij ooit belt en zegt dat de berkenbossen mooi zijn maar dat hij de regen mist, dan weet ik precies wat hij bedoelt.